Fundacja

FUNDACJA KULSKICH została ustanowiona 10 czerwca 2015 roku. Od początku swojej działalności zajmujemy się dokumentowaniem i promowaniem pamięci o dorobku, życiu i działalności Juliana Spitosława Kulskiego oraz jego syna Juliana Eugeniusza Kulskiego. Chcemy w ten sposób działać na rzecz rozwoju nauki, myśli i kultury obywatelskiej oraz kształtować postawy społeczne. Wysoko cenimy sobie budowanie dialogu między różnymi środowiskami oraz wsparcie tych instytucji, które na co dzień zajmują się ochroną i poszanowaniem prawa oraz godności człowieka.

W szczególny sposób zwracamy uwagę na Warszawę i jej dziedzictwo kulturowe. Pracujemy nad wzmacnianiem poczucia tożsamości warszawskiej i więzi emocjonalnych mieszkańców z historią tego miejsca.  Wierzymy, że warto chronić wielokulturowe dziedzictwo stolicy i jej okolic, w tym artystycznych, krajobrazowych, architektonicznych i archeologicznych dóbr kultury. Uważamy, że potrzeba tradycji jest bliska ludziom, jest świadectwem ciągłości. Przypomina o wartościach oraz znaczeniu historii.

Skład Fundacji:

Barbara Ratajska – Prezes Zarządu Fundacji

Historia fundacji

Julian Spitosław KulskiJulian Spitosław Kulski (ur. 5 grudnia 1892 w Warszawie)– żołnierz legionów Józefa Piłsudskiego, uczestnik wojny polsko-sowieckiej 1920 roku, przedwojenny wiceprezydent Warszawy (od 1935 r.), zastępca i przyjaciel Stefana Starzyńskiego. Po aresztowaniu Starzyńskiego, Kulski otrzymuje od niemieckich władz okupacyjnych ,,propozycję nie do odrzucenia” – objęcie stanowiska komisarycznego burmistrza Warszawy, kierowania zarządem miasta i całą podległą mu administracją oraz infrastrukturą pod bezpośrednim nadzorem Niemców. Za zgodą władz delegata Rządu RP na Kraj Cyryla Ratajskiego oraz przy aprobacie podziemnych władz wojskowych, gen. Michała Tokarzewskiego-Karaszewicza, komendanta Służby Zwycięstwa Polski, obejmuje stanowisko i pełni jako Prezydent Warszawy z ręki Polskiego Państwa Podziemnego i Rządu na Uchodźstwie do pierwszych dni Powstania Warszawskiego w sierpniu 1944 roku.

Przez okres całej okupacji działał na styku z władzami okupacyjnymi, mając nad sobą nadzór niemieckiego starosty Leista oraz samego gubernatora Fishera, wspieranych przez cały podległy im aparat policyjny i wojskowy. Julian S. Kulski kierował pracami polskiego zarządu miasta, sprawując nadzór m.in. nad administracją poszczególnych dzielnic, przedsiębiorstwami miejskimi (komunikacja, elektrownia, gazownia, wodociągi) oraz służbami (straż pożarna).

Zachowanie w polskich rękach administracji i służb cywilnych Warszawy, i zapewnienie im właściwego trybu działania miało wielkie znaczenie, nie tylko dla samych mieszkańców miasta, ale także dawało ogromne możliwości działania i bezpieczeństwa członkom konspiracji. Dzięki zaprzysiężonym urzędnikom, za wiedzą i akceptacją Prezydenta Kulskiego, wielu członków ruchu oporu miało prawdziwe lub fikcyjne zatrudnienie w magistracie. W szczytowym okresie faktyczne zatrudnienie w strukturach miastach kierowanych przez Zarząd Miasta pod kierownictwem Kulskiego, wynosiło blisko dwadzieścia pięć tysięcy ludzi. Liczba fikcyjnych etatów, tworzonych właśnie w celu wydania członkom podziemia czy osobom poszukiwanym przez Niemców autentycznych niemieckich dokumentów, to kolejne pięć tysięcy. W ten sposób tysiące obywateli pochodzenia żydowskiego, uzyskało fałszywe tożsamości, pracujący w strukturach miejskich oraz ukrywający się przed Niemcami, m.in. uciekinierzy z getta, członkowie rodzin żydowskich ukrywani przez Polaków.

Julian S. Kulski złożył swój urząd 5 sierpnia 1944 roku na ręce Stanisława Jankowskiego, Delegata Rządu. Przebywał kilka tygodni na Starym Mieście, aby tuż przed kapitulacją dzielnicy, przedostać się kanałami na Żoliborz, gdzie mieszkał i walczył w szeregach kompanii szturmowej ,,Żniwiarz” AK jego piętnastoletni wówczas syn. Po upadku Powstania były okupacyjny prezydent Warszawy, podzielił los tysięcy cywilów, przechodząc przez obóz przejściowy w Pruszkowie.

Bezpośrednio po wojnie Julian S. Kulski pracował nad przygotowaniem dla Archiwum Miejskiego sprawozdań z działalności Zarządu Miejskiego w okresie wojny i okupacji.  Od 1946 r., był zatrudniony w przedsiębiorstwie spedycyjnym C. Hartwig w Gdyni, potem od 1947 r. w Społecznym Przedsiębiorstwie Budowlanym (PSB) w Warszawie, a następnie w Zakładzie Osiedli Robotniczych (ZOR). Od 1960 r. na emeryturze, poświęcił się działalności historycznej i opozycyjnej. Zmarł w Warszawie 18 sierpnia 1976 r. i został pochowany w Alei Zasłużonych na Powązkach.

Prezydent Kulski został odznaczony trzykrotnie Medalem Waleczności za służbę w Legionach, Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari za wojnę z bolszewikami i trzykrotnie Krzyżem Walecznych, Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, za zasługi na polu pracy niepodległościowej i społecznej;  po raz czwarty nagrodzony Krzyżem Walecznych w 1939 za obronę Warszawy oraz Krzyżem Wielkim z Gwiazdą Orderu Zasługi od Zakonu Kawalerów Maltańskich– za działalność na rzecz ich szpitala.

Pobierz notę biograficzną

Julian Eugeniusz Kulski

Julian Eugeniusz Kulski (ur. 3 marca 1929 r. w Warszawie), syn Eugenii z d. Soleckiej oraz Juliana Spitosława  Kulskiego, prezydenta Warszawy z ramienia Polskiego Państwa Podziemnego i Rządu na Uchodźstwie.

W czasie okupacji mieszkał na Żoliborzu. Od 1941 roku był członkiem konspiracji w szeregach ZWZ/AK jako ps. ,,Chojniacki” oraz ,,Goliat”. Następnie w batalionie ,,Baszta”, później na Żoliborzu w 9 Kompanii Dywersyjnej Armii Krajowej „Żniwiarz”. Uczestnik Powstania Warszawskiego na Żoliborzu i dwukrotnie ranny. Odznaczony Krzyżem Walecznych i srebrnym krzyżem za męstwo i odwagę w walce.

Po upadku Powstania Warszawskiego, trafił wraz z innymi żołnierzami Armii Krajowej do obozu jenieckiego Stalag XI-A Altengrabow. W maju 1945 roku obóz został wyswobodzony przez Amerykanów, po czym Julian E. Kulski przedostał się do Anglii. Tam też podejmuje naukę w szkole średniej Portora Royal School w Irlandii Północnej, a następnie rozpoczyna studia architektoniczne w Oxfordzie. Po trzech latach, za radą przyjaciela rodziny i wówczas swojego mentora Jana Nowaka-Jeziorańskiego, wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie rozpoczął studia na wydziale architektury Uniwersytetu Yale, które ukończył dyplomem w 1953 r.

W 1966 roku doktoryzował się na wydziale architektury Politechniki Warszawskiej. Pracował m.in. na Uniwersytecie Notre Dame, Uniwersytecie George’a Washingtona oraz Uniwersytecie Howarda w Waszyngtonie. Przez ponad sześćdziesiąt lat  koordynował ponad trzy tysiące projektów architektonicznych w USA i na całym świecie. Jako ekspert Banku Światowego koordynował projekty związane ze szkolnictwem i kulturą, które były realizowane w Azji, Ameryce Południowej, Afryce i Europie.

Jest autorem kilku wersji autobiografii wydanych w USA, Polsce i Brazylii, będących jednocześnie podręcznikami najnowszej historii Polski, zwłaszcza okresu II wojny światowej. W Stanach Zjednoczonych, jego książka pt. „Legacy of the White Eagle” jest podręcznikiem szkolnym do nauki historii w szkołach publicznych. W kraju została wydana w 2012 roku pod tytułem ,,Julek Powstaniec”. W Polsce dwutomowa biografia ukazała się w 2004 roku pod tytułem ,,Dziedzictwo Orła Białego” nakładem wydawnictwa Świat Książki, a następnie ponownie w 2011 roku (wydawnictwo Granmark).

Najnowsza książka autorstwa Juliana E. Kulskiego pt. „The Color of Courage: A Boy at War: The World War II Diary of Julian Kulski” (wyd. Aquila Polonica, 2014) została przetłumaczona na portugalski i ukazała się w Brazylii pod tytułem ,,A Cor da Coragem. A Guerra de um Menino: O Diario de Julian Kulski na Segunda Guerra Mundial” (Edittora Valentina, 2016).

W 2007 roku z rąk Prezydenta Lecha Kaczyńskiego odebrał Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi RP.  W 2017 roku, Prezydent Andrzej Duda odznaczył go Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej i kultywowanie polskich tradycji. Kulski został również uhonorowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych orderem ,,Bene Merito” za promowanie i wzmacnianie Rzeczypospolitej Polskiej na arenie międzynarodowej.

Obecnie Julian Kulski służy jako dyrektor Fundacji Kościuszkowskiej w Nowym Jorku i jest profesorem spraw międzynarodowych w prestiżowej wyższej szkole bezpieczeństwa narodowego (Daniel Morgan Graduate School of National Security) w Waszyngtonie.